Whey is dierlijk eiwit uit melk, plantaardig eiwit komt bijvoorbeeld uit soja, erwt of rijst. Het grootste verschil zit in het aminozuurprofiel en hoe je lichaam het verteert; niet automatisch in hoeveel spiermassa je ermee opbouwt.

Voor de meeste sporters is whey nog altijd de meest praktische keuze, maar plantaardig eiwit is inmiddels een serieus alternatief geworden. Welke bij jou past, hangt af van je doel, je spijsvertering en of je dierlijke producten wilt vermijden.

Er is niet één objectief “beste” antwoord dat voor iedereen geldt. Dit artikel legt de belangrijkste verschillen op een rij, zodat je zelf een onderbouwde keuze kunt maken in plaats van af te gaan op wat het populairst is op sociale media.

• Aminozuurprofiel vergeleken
• Spijsvertering en opname
• Hoeveel eiwit heb je per portie nodig
• Smaak en oplosbaarheid
• Geschikt bij lactose-intolerantie of veganisme
• Duurzaamheid en milieu
• Prijsvergelijking
• Veelgestelde vragen

Aminozuurprofiel vergeleken

Whey is een “compleet” eiwit: het bevat alle negen essentiële aminozuren in een gunstige verhouding, met een hoog aandeel leucine, het aminozuur dat het sterkst spiereiwitsynthese aanzet. Dat maakt whey van nature erg efficiënt voor spieropbouw en herstel.

Dit compleetheidsverschil is de belangrijkste reden waarom whey al decennia de standaard is in sportvoeding: het is direct inzetbaar zonder dat je meerdere bronnen moet combineren om aan alle essentiële aminozuren te komen.

De meeste losse plantaardige eiwitbronnen, zoals rijst- of erwteiwit, missen individueel één of meer essentiële aminozuren in voldoende hoeveelheid. Rijsteiwit heeft bijvoorbeeld relatief weinig lysine, erwteiwit weer wat minder methionine. Daarom worden plantaardige eiwitpoeders vaak gecombineerd, zoals erwt met rijst, om samen een completer aminozuurprofiel te krijgen.

Een goed samengesteld plantaardig mengsel kan qua aminozuurprofiel dicht bij whey komen, maar bevat doorgaans iets minder leucine per portie. In de praktijk kun je dat compenseren door een net iets grotere portie te nemen of iets vaker per dag een shake te drinken.

Spijsvertering en opname

Whey wordt relatief snel verteerd en opgenomen, wat het geschikt maakt voor rond de training, wanneer je snel aminozuren in je bloed wilt krijgen. Voor de meeste mensen verteert whey ook makkelijk, al kunnen mensen met lactose-intolerantie er last van krijgen.

Plantaardig eiwit wordt over het algemeen iets langzamer verteerd, wat op zichzelf geen nadeel is; het levert juist een geleidelijkere aanvoer van aminozuren over een langere periode. Voor gebruik verspreid over de dag, los van een specifiek trainingsmoment, is dat verschil in de praktijk niet belangrijk.

Mensen die whey soms lastig verteren door lactose, ervaren met plantaardig eiwit meestal minder buikklachten, omdat plantaardige eiwitpoeders van nature geen lactose bevatten. Dat maakt plantaardig eiwit een logisch alternatief bij aangetoonde lactose-gevoeligheid.

Sommige mensen ervaren juist bij plantaardig eiwit meer een opgeblazen gevoel, vooral bij erwteiwit, door de vezels en andere plantaardige bestanddelen die van nature meekomen. Dit verschilt sterk van persoon tot persoon, dus is uitproberen vaak de enige manier om te ontdekken wat voor jouw spijsvertering het prettigst werkt.

Hoeveel eiwit heb je per portie nodig

Ongeacht of je voor whey of plantaardig eiwit kiest, is een portie van 20 tot 30 gram eiwit per shake een gangbare richtlijn om spiereiwitsynthese goed op gang te brengen. Bij plantaardig eiwit met een iets lager leucinegehalte kan een net iets grotere portie, richting de bovenkant van die marge, zinvol zijn.

Belangrijker dan het exacte type eiwit is dat je over de dag genoeg totaal eiwit binnenkrijgt, verspreid over meerdere momenten. Eén perfecte shake compenseert niet voor een dag met te weinig eiwit uit de rest van je voeding, of dat nu met whey of plantaardig eiwit is.

Twijfel je hoeveel eiwit je specifiek nodig hebt op basis van je lichaamsgewicht en trainingsdoel? Reken dat eerst uit voordat je een keuze maakt tussen whey en plantaardig eiwit, zodat je portiegrootte aansluit op je werkelijke behoefte.

Smaak en oplosbaarheid

Whey lost doorgaans soepel op in water of melk en heeft een romige, volle smaak die veel mensen prettig vinden. De meeste eiwitpoeders op basis van whey, zoals THH Platinum Whey Protein, zijn breed verkrijgbaar in verschillende smaken en mixen makkelijk zonder klontjes.

Plantaardig eiwit heeft van nature vaak een iets aardsere of dikkere textuur, met soms een licht bittere nasmaak, vooral bij rijst- of erwteiwit zonder toegevoegde smaakstoffen. Fabrikanten zijn de afgelopen jaren wel flink beter geworden in het maskeren van die smaak, maar het verschil met whey is voor veel mensen nog altijd merkbaar.

Twijfel je of je de smaak van plantaardig eiwit prettig vindt? Loop langs een van onze winkels in de regio Amsterdam, dan proef je eerst een shake voordat je een pot van een kilo koopt.

Geschikt bij lactose-intolerantie of veganisme

Bij een aangetoonde lactose-intolerantie is plantaardig eiwit vaak de meest comfortabele keuze, omdat het van nature geen lactose bevat. Een alternatief binnen whey is een isolate-variant, die door de bewerking minder lactose bevat dan een gewoon concentraat, maar niet altijd volledig lactosevrij is.

Twijfel je of je klachten daadwerkelijk door lactose komen, of door iets anders in je voeding? Overleg bij aanhoudende buikklachten met je huisarts voordat je zelf gaat experimenteren met verschillende eiwitbronnen, zodat je de oorzaak niet per ongeluk verkeerd toeschrijft.

Volg je een veganistisch of plantaardig voedingspatroon, dan is whey per definitie geen optie, omdat het een dierlijk product uit melk is. Plantaardig eiwit is dan de enige logische route voor een geconcentreerde eiwitshake.

Voor de meeste andere mensen, zonder lactose-intolerantie of veganistische voorkeur, is de keuze vooral een kwestie van smaak, prijs en persoonlijke voorkeur, niet van gezondheidsnoodzaak.

Duurzaamheid en milieu

Plantaardig eiwit staat over het algemeen bekend als milieuvriendelijker dan dierlijke eiwitbronnen, onder andere door een lager waterverbruik en minder landgebruik per gram eiwit. Voor sporters die naast hun trainingsdoelen ook op hun ecologische voetafdruk letten, kan dit meewegen in de keuze.

Whey is een bijproduct van de kaasproductie, wat betekent dat het al deels wordt “meegenomen” uit een bestaand productieproces in plaats van er specifiek voor te worden geproduceerd. Dat nuanceert het duurzaamheidsverhaal enigszins, al blijft de totale milieu-impact van zuivel over het algemeen hoger dan van plantaardige gewassen.

Belangrijk is dat duurzaamheid een persoonlijke afweging blijft naast smaak, prijs en spijsvertering. Geen van beide eiwitbronnen is voor iedereen de enige juiste keuze; het is een combinatie van factoren die per persoon anders wegen.

Prijsvergelijking

THH Platinum Whey Protein kost €39,95 per pot en komt, afhankelijk van de scoopgrootte, neer op ongeveer €1,30 per portie. Whey is over het algemeen een van de goedkoopste eiwitbronnen per gram eiwit binnen de sportvoeding.

Plantaardige eiwitpoeders liggen doorgaans iets hoger in prijs per gram eiwit dan whey, onder andere omdat de productie en het mengen van meerdere plantaardige bronnen bewerkelijker is. Reken bij aanschaf altijd zelf de prijs per gram eiwit uit, zodat je verschillende merken en soorten eerlijk kunt vergelijken.

Bekijk het volledige assortiment in de categorie Eiwitten voor zowel whey als de plantaardige opties die we voeren, of vraag in de winkel naar merken zoals NOW Foods voor plantaardige varianten.

Veelgestelde vragen